حجتالاسلام والمسلمین احمدی اراکی پژوهشگر حوزه جهان اسلام و مبلّغ حوزه علمیه استان مرکزی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در اراک ضمن گرامیداشت ۲۲ بهمن بیان کرد: سپاس خداوندی را که در پرتو نور هدایتش، امت اسلامی را از رهگذر پیوند دین و سیاست، به سرمنزل عزت و کرامت رهنمون شد و درود بیپایان بر روح بلند بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، امام خمینی(ره)، که با احیای نظریه «ولایت فقیه»، نقشه راهی جاودانه برای اداره جامعه ترسیم کرد.
وی گفت: چهلمین و هفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، فرصتی است برای بازخوانی یکی از ارکان اساسی این نهضت عظیم: «پیوند ناگسستنی نهاد مرجعیت و روحانیت با نهاد حکومت و ولایت».
حجتالاسلام والمسلمین احمدی اراکی تصریح کرد: این الگو که ریشه در آموزههای ناب شیعی و نظریه سیاسی امامت دارد، نه تنها تضمینی برای بقا و پویایی انقلاب بوده، بلکه به عنوان الگویی موفق و کمنظیر در تاریخ معاصر جهان اسلام میدرخشد.
وی افزود: در عصری که سکولاریسم پیوند دین و حکومت را به حاشیه رانده بود، انقلاب اسلامی ایران با احیای این رابطه سازنده، صفحه جدیدی در تاریخ حکمرانی گشود.
پژوهشگر حوزه جهان اسلام تأکید کرد: پس از پیروزی انقلاب، مهمترین پرسش، چگونگی تنظیم رابطه میان نهاد ریشهدار و پراقتدار مرجعیت و نهاد نوپای ولایت فقیه بود. امام خمینی(ره) با درک عمیق از بافت فرهنگی و دینی جامعه ایران و با اتکا به پشتوانه تاریخی نظریه «نیابت عامه فقیه»، این رابطه را بر اساس «تعاون، تعامل و تکامل» بنا نهاد.
وی افزود: در این الگو ولایت فقیه به عنوان «کفیل امور سیاسی و اجرایی جامعه» و ضامن حفظ کلیت نظام اسلامی و اجرای احکام شرع، نقش رهبری کلان را بر عهده گرفت و نهاد مرجعیت و روحانیت به عنوان «پشتوانه فقهی، اخلاقی و اجتماعی نظام» و «مشعلداران هدایت و روشنگری» در متن جامعه باقی ماندند.
حجت الاسلام والمسلمین احمدی اراکی اظهار داشت: این رابطه، ذیل چند اصل کلیدی تعریف شد:
اصل مشروعیت الهی: هر دو نهاد، مشروعیت خود را از خداوند و وظیفه خود را حفظ و تبلیغ دین میدانند. رهبری به عنوان فقیه اعلم و مجتهد جامعالشرایط، خود بخشی از بدنه عالی مرجعیت است.
· اصل استقلال و تعامل: حوزههای علمیه در امور علمی، آموزشی و پژوهشی خود مستقل عمل میکنند، اما در عین حال، در مسائل کلان نظام، با رهبری مشورت و همفکری دارند. بیانیهها و مواضع مراجع بزرگ تقلید در مقاطع حساس (مانند دفاع مقدس، حوادث پس از انتخابات و ...) گواه این تعامل سازنده است.
· اصل وحدت در عین کثرت: پذیرش تنوع در آرای فقهی و علمی در حوزه، در عین وفاداری کلی به نظام و رهبری، نشان از پختگی این الگو دارد. این امر، وحدت حوزه و نظام را نه به معنای یک دستسازی، بلکه به معنای «همراهی در عین حفظ هویت» معنا میکند.
وی با اشاره به دستاوردهای این همگرایی در عرصههای داخلی و بینالمللی اذعان داشت: این پیوند استوار، ثمرات درخشان و ملموسی برای کشور و جهان اسلام به ارمغان آورده است:
الف) دستاوردهای داخلی که شامل موارد زیر می باشد :
-ثبات و امنیت پایدار: وجود پشتوانه قوی مراجع و روحانیت برای نظام، آن را در برابر انواع کودتاها، جنگهای داخلی و شورشها بیمه کرده است. وفاق عامه مردم با نظام، ریشه در این پیوند دارد.
- نهادینهسازی ارزشهای دینی: قوانین اساسی و عادی کشور، با هدایت فقها و مجتهدان، رنگ و بوی اسلامی گرفتهاند. تشکیل نهادهایی مانند شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام و قوه قضائیه مبتنی بر فقه، ثمره مستقیم این همگرایی است.
- مقاومت در برابر جنگ نرم: حوزههای علمیه به عنوان سنگرهای دفاع فرهنگی، در مقابله با تهاجم فرهنگی غرب و شبههافکنیهای دشمنان، نقش بیبدیلی ایفا کردهاند.
- گسترش عدالت و خدمات اجتماعی: صدها مؤسسه خیریه، درمانی و آموزشی تحت نظر مراجع و علماء، به یمن این پیوند، در خدمت محرومان جامعه قرار گرفتهاند.
- تولید علم دینی: جهش تولید علم در حوزههای علمیه با محوریت علوم انسانی اسلامی و پاسخگویی به مسائل جدید فقهی، در سایه حمایت و تعامل با نظام ممکن شد.
ب) دستاوردهای بینالمللی:
- احیای گفتمان مقاومت: پیوند حوزه و حکومت، ایران را به کانون صدور «گفتمان مقاومت و استکبارستیزی» تبدیل کرد. فتاوای تاریخی مراجع در دفاع از مظلومان جهان و حمایت از نهضتهای آزادیبخش (مانند فلسطین، لبنان، یمن، سوریه و بحرین) از پشتوانه این همگرایی سرچشمه میگیرد.
- ارتقای جایگاه جهان اسلام: ایران با این الگو، عملاً توانسته است در مقابل نظام سلطه جهانی بایستد و عزت و هویت اسلامی را به مسلمانان جهان بازگرداند. این یک دستاورد بزرگ تمدنی برای تمام جهان اسلام محسوب میشود.
- تبیین نظریه حکومت دینی: این الگو، به صورت عملی ثابت کرد که دین توانایی اداره جامعه در عصر مدرن را دارد و میتواند پاسخگوی نیازهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی باشد. این موضوع، منبع الهام برای بسیاری از جنبشهای اسلامی شده است.
- دیپلماسی قدرتمند دینی: حضور علماء و مراجع در عرصه بینالملل و سخنرانی در مجامع جهانی، نوعی دیپلماسی نرم و اثرگذار را برای کشور به ارمغان آورده که با دیپلماسی رسمی دولت تکمیل میشود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: الگوی «وحدت حوزه و حکومت» در جمهوری اسلامی ایران، یک آزمایشگاه زنده و موفق برای تحقق آرمان حکومت دینی است. این الگو، نه یک رابطه صرفاً سیاسی، بلکه یک «پیوند وجودی و هویتی» مبتنی بر ایمان، عقلانیت و مصلحتاندیشی است.
حجتالاسلام والمسلمین احمدی اراکی گفت: در آستانه چهل و هفتمین سال انقلاب، حفظ و تقویت این پیوند، نیازمند هوشیاری طلاب، فضلا و مراجع نسبت به نقش تاریخی خود و همچنین درک عمیق مسئولان از جایگاه رفیع نهاد روحانیت است. همانگونه که رهبر معظم انقلاب اسلامی تأکید دارند، «حوزههای علمیه دژ مستحکم اسلام و انقلاب هستند» و این دژ، تنها در سایه پیوند با ولایت فقیه است که میتواند استحکام خود را حفظ کند و چراغ هدایت را برای نسلهای آینده فروزان نگاه دارد.
به امید تداوم این راه نورانی تحت لوای ولایت فقیه.
نظر شما